Kuryelik İçin Hangi Ehliyet Gerekir?
E-ticaretin ve anlık teslimat uygulamalarının zirve yaptığı 2026 yılında, motokuryelik sadece bir geçiş mesleği değil, ciddi gelir getiren profesyonel bir kariyer yolu haline gelmiştir. Şehir trafiğinin yoğunluğu ve tüketicilerin “hemen gelsin” beklentisi, iki tekerlekli lojistik kahramanlarına olan ihtiyacı her geçen gün artırmaktadır. Ancak bir motosiklete atlayıp paket dağıtmaya başlamak göründüğü kadar basit değildir. Bu işin sadece sürüş becerisi gerektiren teknik bir tarafı değil, aynı zamanda yasal mevzuatlara sıkı sıkıya bağlı bürokratik bir tarafı da vardır. Kuryelik yapmak isteyen bir adayın, sadece motoru sürmeyi bilmesi yetmez; kullandığı aracın motor hacmine uygun ehliyete, ticari taşımacılık belgelerine ve psikoteknik yeterliliğe sahip olması gerekir. Yanlış veya yetersiz ehliyetle kuryelik yapmak, hem yüksek idari para cezalarıyla karşılaşmanıza hem de olası bir kazada sigorta kapsamı dışında kalarak büyük maddi yükler altına girmenize neden olabilir.
Motokuryelik yapabilmeniz için kullanacağınız motosikletin motor gücüne uygun bir ehliyet sınıfına sahip olmanız kesin bir zorunluluktur. Şehir içi paket servislerinde en sık kullanılan 125cc ve 11 kW altındaki motosikletler için A1 sınıfı ehliyet yeterli kabul edilmektedir. Eğer daha yüksek performanslı ve 35 kW güce kadar olan orta segment bir motosiklet kullanacaksanız mutlaka A2 sınıfı ehliyete sahip olmanız gerekir. Ayrıca en az iki yıllık B sınıfı ehliyeti olan sürücüler, gerekli direksiyon eğitimini tamamlayıp kayıt yaptırdıkları takdirde A1 sınıfı motorlarla kuryelik yapma hakkına sahip olurlar.
Kendi aracınızla veya şirket aracıyla arabalı kuryelik yapabilmek için sahip olmanız gereken temel yasal belge B sınıfı sürücü belgesidir. Bu ehliyet ile binek otomobillerin yanı sıra Doblo, Fiorino veya Kangoo gibi hafif ticari araçları (3500 kg ağırlığı geçmemek kaydıyla) yasal olarak kullanabilir ve dağıtım operasyonlarına katılabilirsiniz. Ancak arabalı kuryelikte sadece ehliyet yeterli değildir; ticari taşımacılık faaliyetinde bulunacağınız için ehliyetinizin yanında mutlaka SRC 4 belgesi ve Psikoteknik raporu gibi mesleki yeterlilik belgelerini de yanınızda bulundurmanız şarttır.
Kuryelikte Ehliyet Zorunluluğu
Kuryelik mesleği, Karayolları Trafik Kanunu ve Ticaret Bakanlığı’nın yönetmelikleriyle çerçevelenmiş bir alandır. Ehliyet zorunluluğu, kullandığınız aracın cinsine (motosiklet, otomobil, elektrikli bisiklet vb.) ve motor gücüne göre değişiklik gösterir. Buradaki temel kural şudur: Kullandığınız aracı yasal olarak sürme yetkiniz olmalı ve bu yetkinin ticari taşımacılıkla desteklenmesi gerekmektedir. Birçok kurye adayı, “Motosiklet ehliyetim var, hemen başlayabilirim” yanılgısına düşer. Oysa sahip olduğunuz ehliyet sınıfı, kurye şirketinin size vereceği veya sizin kullanacağınız motorun gücünü kapsamıyor olabilir. Örneğin, sadece 125cc’ye kadar izin veren bir ehliyetle 250cc’lik bir maxi-scooter ile dağıtım yapmanız yasal değildir. Bu durum “yetersiz ehliyetle araç kullanma” suçunu oluşturur ve ehliyetinize el konulmasına kadar gidebilecek ciddi yaptırımları vardır. Ayrıca kurye firmaları, işe alım süreçlerinde bu belgeleri titizlikle kontrol eder ve eksikliği durumunda iş başvurusunu doğrudan reddeder.
Motokurye Ehliyet Sınıfları ve Kapsamları
Motosiklet ehliyetleri, motorun silindir hacmine (cc) ve motor gücüne (kW) göre sınıflandırılır. 2016 yılında yapılan düzenlemeyle Avrupa standartlarına uyarlanan bu sistem, 2026 yılında da geçerliliğini korumaktadır. Kuryelik yapacak kişinin hangi motoru kullanacağına karar verip ona uygun ehliyet sınıfına yönelmesi gerekir.
A1 Sınıfı Ehliyet (125cc Altı Motorlar)
A1 sınıfı ehliyet, kuryelik mesleğine giriş seviyesi olarak kabul edilir. Bu ehliyet sınıfı, silindir hacmi 125cc’yi (santimetreküp) geçmeyen ve motor gücü 11 kilovat (kW) sınırını aşmayan motosikletleri kapsar. Eğer gücü 11 kW sınırını aşıyorsa, motor hacmi 125cc’den düşük olsa bile A1 ehliyetle kullanılamaz; ancak kurye motorlarında genellikle bu denge korunmuştur.
İşte A1 sınıfı ehliyetin özellikleri ve kuryelik için önemi
- Yaş sınırı 16 olarak belirlenmiştir ancak ticari kuryelik için firmalar genellikle 18 yaşını doldurmuş olmayı şart koşar
- Honda Dio, Honda Activa, Spacy Alpha gibi sektörün en çok kullanılan “paketçi motorları” bu sınıfla kullanılabilir
- Yakıt ekonomisi sağlayan küçük hacimli motorlar olduğu için mahalle içi paket servislerde en çok tercih edilen ehliyet türüdür
- Başlangıç maliyeti ve kurs ücretleri diğer sınıflara göre daha uygundur
- Otoyol kullanımları ve uzun mesafe teslimatları için bu motorlar zayıf kalabileceğinden A1 ehliyetin kapsama alanı sınırlı olabilir
A2 Sınıfı Ehliyet (Orta Segment Motosikletler)
Profesyonel kuryelerin en çok tercih ettiği ve sektörün “altın standardı” olarak görülen ehliyet sınıfı A2’dir. Bu ehliyet, motor gücü 35 kilovatı (yaklaşık 47 beygir gücü) geçmeyen motosikletleri kullanma yetkisi verir. A2 ehliyet aldığınızda, otomatik olarak A1 ve M sınıfı (moped) araçları da kullanma hakkına sahip olursunuz.
İşte A2 sınıfı ehliyetin avantajları
- Yaş sınırı 18’dir ve reşit olan her birey doğrudan bu ehliyet sınıfına başvurabilir
- Yamaha XMAX 250, Honda Forza 250 gibi maxi-scooter tarzı konforlu ve güçlü kurye motorlarını kullanabilmek için bu ehliyet şarttır
- Şehirlerarası yollarda, köprü geçişlerinde ve çevre yollarında kuryelik yapanlar için gereken güçteki motorları kapsar
- Yüklü teslimatlarda motorun bayılmaması için gereken torku sağlayan 150cc ile 500cc arası (35 kW’ı geçmemek kaydıyla) motorlar kullanılabilir
- Kurye firmaları işe alımda A2 ehliyeti olan adaylara daha geniş bir araç havuzu sunabildikleri için öncelik tanırlar
A Sınıfı Ehliyet (Tüm Motosiklet Grupları)
A sınıfı ehliyet, motosiklet ehliyetlerinin zirvesidir. Bu ehliyete sahip olan bir sürücü, motor hacmi veya beygir gücü ne olursa olsun, iki tekerlekli tüm motorlu taşıtları kullanabilir. Genellikle yüksek cc’li yarış motorları (racing) veya büyük touring motorlar için gereklidir ancak kuryelik sektöründe de geçerliliği vardır.
İşte A sınıfı ehliyetin detayları
- Başvuru yaşı eğer doğrudan alınacaksa 24, en az 2 yıllık A2 ehliyet tecrübesi varsa 20’dir
- Şehir içi paket servisinden ziyade, acil evrak, medikal malzeme veya gümrük kuryeliği gibi “Express Kurye” hizmeti veren ve yüksek hızlı motorlar kullanan (NC 750, Tracer 700 vb.) kuryeler için gereklidir
- Bu ehliyeti alan kişi M, A1 ve A2 sınıflarının hepsini kapsayan geniş bir yetkiye sahip olur
- Sınav süreci ve kullanılan eğitim motorları daha ağır ve güçlü olduğu için alınması en zor motosiklet ehliyetidir
Arabalı Kuryeler İçin Ehliyet Şartları
Son yıllarda artan e-ticaret hacmiyle birlikte sadece motosiklet değil, hafif ticari araçlar veya binek otomobillerle yapılan kuryelik modelleri de popülerleşmiştir. Özellikle “Getir Araçlı Kurye” veya kargo firmalarının dağıtım operasyonlarında arabalı kuryeler kilit rol oynar. Bu işi yapabilmek için gereken temel belge B Sınıfı Ehliyettir.
Arabalı kuryelik için B sınıfı ehliyetin yanı sıra, kullanılan aracın ticari statüsü önemlidir. Eğer panelvan (Doblo, Kangoo, Fiorino tarzı) bir araçla dağıtım yapılacaksa, B sınıfı ehliyet yeterlidir (aracın yük dahil ağırlığı 3500 kg’ı geçmediği sürece). Ancak büyük kamyonet tarzı araçlar kullanılacaksa veya yük haddi sınırları zorluyorsa C sınıfı ehliyet gerekebilir. Arabalı kuryelikte de tıpkı motokuryelikte olduğu gibi SRC belgeleri zorunludur.
Ehliyet Dışında Gereken Mesleki Belgeler
Kuryelik yapmak için “sadece ehliyet yeterli” algısı 2026 yılında tamamen geçerliliğini yitirmiştir. Denetimlerin sıkılaşması ve mesleki standartların getirilmesiyle birlikte, ehliyet sadece aracı hareket ettirmenizi sağlayan bir belgeye dönüşmüştür. Ticari olarak bu işten para kazanmak için aşağıdaki belgeleri tamamlamanız yasal bir zorunluluktur.
SRC 4 Belgesi
Karayolu Taşıma Yönetmeliği’ne göre, ticari amaçla yük ve eşya taşıyan tüm sürücülerin SRC belgesine sahip olması gerekir. Kuryeler, şehir içinde veya şehirlerarasında eşya taşıdıkları için SRC 4 (Yurtiçi Yük Taşımacılığı) belgesini almak zorundadır. Motosikletli veya araçlı kurye olmanız fark etmeksizin, eğer bir vergi levhasına bağlı çalışıyor veya bir şirketin bordrolu elemanı olarak dağıtım yapıyorsanız, polis çevirmesinde ehliyetinizin yanında SRC 4 belgeniz sorulacaktır. Bu belgenin olmaması durumunda hem sürücüye hem de ruhsat sahibine (işletmeye) ayrı ayrı ve yüksek tutarlı para cezaları uygulanır.
Psikoteknik Belgesi
Sürücülerin algı, hafıza, hız ve mesafe tahmini gibi zihinsel ve psikomotor yeteneklerinin ölçüldüğü rapora psikoteknik belgesi denir. Ticari araç kullanan herkesin, yani kuryelerin de bu belgeyi alması zorunludur. Sağlık Bakanlığı tarafından onaylı merkezlerde simülatör eşliğinde yapılan yaklaşık 1 saatlik bir test sonucunda verilir. E-devlet üzerine işlenen bu belgenin geçerlilik süresi 5 yıldır ve her 5 yılda bir yenilenmesi gerekir.
Mesleki Yeterlilik Belgesi (MYK)
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yayımlanan tebliğ ile “Motosikletli Kurye” mesleği tehlikeli ve çok tehlikeli işler sınıfına alınmış ve MYK (Mesleki Yeterlilik Kurumu) belgesi zorunlu hale getirilmiştir. 2026 yılında, kurumsal firmaların tamamı işe alımda bu belgeyi şart koşmaktadır. Seviye 3 Motosikletli Kurye ulusal yeterliliğine sahip olmak için teorik ve pratik sınavlardan geçmek gerekir. Bu belge, kişinin kuryelik mesleğini güvenli, çevreye duyarlı ve standartlara uygun yapabildiğini kanıtlar. Ehliyet trafik için, MYK belgesi ise meslek için gereklidir.
Ehliyet Yetersizliği Durumunda Karşılaşılan Sorunlar ve Tedavileri
Ehliyet sınıfınızın kullandığınız motoru kapsamaması (örneğin B ehliyetle 250cc motor sürmek veya A1 ehliyetle 600cc motor sürmek) “yetersiz ehliyet” olarak adlandırılır. Bu durumun sonuçları oldukça ağırdır.
İşte ehliyet yetersizliğinde karşılaşılacak sorunlar
- Trafik denetimlerinde ehliyetsiz araç kullanma maddesine yakın yüksek tutarlı idari para cezaları uygulanır
- Kullandığınız motosiklet trafikten men edilerek otoparka çekilir ve çekici/otopark masrafları çıkar
- En büyük risk kaza durumundadır; kaza yaptığınızda haklı bile olsanız, ehliyetiniz yetersiz olduğu için sigorta şirketi hasarı karşılamayı reddeder
- Karşı tarafa veya kamu malına verdiğiniz zararlar sigorta tarafından ödense bile, sigorta şirketi bu parayı “rücu” yoluyla sizden faiziyle geri alır
- Kurye firmanızla olan sözleşmeniz tek taraflı feshedilir ve tazminat haklarınızı kaybedebilirsiniz
Bu sorunların tedavisi yani çözümü basittir: Hangi motoru kullanacaksanız mutlaka o sınıfa ait ehliyeti almak için sürücü kursuna yazılarak fark ehliyeti sınavına girmelisiniz. Ehliyet yükseltme işlemlerinde (örneğin A1’den A2’ye geçiş) sadece direksiyon sınavına girmeniz yeterlidir, tekrar yazılı sınava girmenize gerek yoktur.
Kuryelik Ehliyeti Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
50cc Motor İçin Ehliyet Gerekir mi?
Evet, gerekir. 50cc motorlar (L1 sınıfı mopedler) için en az M sınıfı ehliyet gerekir. Ancak B sınıfı otomobil ehliyeti, M sınıfını da kapsadığı için, B ehliyeti olanlar 50cc motorla kuryelik yapabilirler. Yine de 50cc motorların performansı ticari kuryelik için genellikle yetersiz kalmaktadır.
B Sınıfı Ehliyet Doğrudan 125cc Kullanabilir mi?
Hayır, doğrudan kullanamaz. 2024 yılında yapılan düzenlemeyle B sınıfı ehliyeti olanların 125cc’ye kadar motosiklet kullanabilmesinin önü açılmıştır ancak bunun şartları vardır. Sürücünün en az 2 yıllık B ehliyetine sahip olması ve bir sürücü kursunda direksiyon eğitimini tamamlayıp sınavı geçmesi gerekir. Bu işlemden sonra ehliyet kartını değiştirmese bile sistemine işlenen kod sayesinde 125cc kullanabilir. Ancak ticari kuryelik için birçok firma hala fiziki A1 veya A2 ehliyetini tercih etmektedir.
18 Yaş Altı Kuryelik Yapabilir mi?
Yasal olarak A1 ehliyeti 16 yaşında alınabilir. Ancak İş Kanunu ve firmaların prosedürleri gereği, tehlikeli iş sınıfına giren motokuryelikte genellikle 18 yaşını doldurmuş personel istihdam edilir. Bazı yerel restoranlar ebeveyn izniyle çalıştırsa da, kurumsal firmalar (Trendyol Go, Yemeksepeti vb.) 18 yaş altını kabul etmemektedir.
Elektrikli Motorlar İçin Ehliyet Şartı Nedir?
Motor gücü 0.25 kW (250 watt) üzeri olan tüm elektrikli bisiklet ve motosikletler için ehliyet zorunludur. Gücü 4 kW’a kadar olanlar için M veya B ehliyet yeterliyken, daha güçlü elektrikli motorlar için A1 veya A2 ehliyet gerekir. Plakasız ve ehliyetsiz sürülen düşük güçlü elektrikli bisikletler ise ticari kuryelik için uygun değildir.
Stajyer Ehliyetle Ticari Kuryelik Yapılır mı?
Evet, yapılabilir. Stajyer ehliyet, hukuki olarak tam geçerliliği olan bir sürücü belgesidir. Ancak 2 yıl boyunca 75 ceza puanı sınırınız olduğunu unutmamalısınız. Kuryelik gibi sürekli trafikte olunan bir meslekte ceza puanını doldurmak ve ehliyeti kaybetmek daha kolay olabilir, bu yüzden ekstra dikkatli olunmalıdır.
Kurye Firmaları (Paket Taxi, Getir, Yemeksepeti, Trendyol) Hangi Ehliyeti İstiyor?
Bu firmalar genellikle A1 veya A2 sınıfı ehliyet talep eder. Eğer şirket motoru ile çalışacaksanız, şirketin filosundaki motorlar genelde 110-125cc bandında olduğu için A1 yeterlidir. Ancak kendi motorunuzla çalışacaksanız (Esnaf Kurye modeli), motorunuzun hacmine uygun ehliyetiniz olması şarttır. Ayrıca tüm bu firmalar SRC 4 ve Psikoteknik belgesini zorunlu tutar.


